17장 Linguala stilo

접사

-ind -할 가치가 있는

  • aminda 사랑스러운
  • laudar 칭찬하다 – laudinda 훌륭한

-ism 파, 당, 체계

  • liberalismo 자유주의 socialismo 사회주의

-uy 그릇, 용기

Linguala stilo

La skopo di la linguo internaciona (L. I.) esas l’interkompreno. Ne suficas havar internaciona vortaro e gramatiko, se la frazi ne esas komprenebla omnaloke. Anke en Ido existas bona e mala stilo: skribez simple e klare, lore tu havos bona stilo.

La maxim bona moyeno, por komprenesar da omni, esas: facar kurta propozicioni. Qua skribas bone, facas multa punti. Ne akumulez la subordinita frazi. On donas granda klareso a skribajo per uzar apte la komo.

La naturala lingui havas multa idiotismi, quin on mustas uzar, mem se li esas nelogikala. Ido ne havas idiotismi; singla nociono havas un vorto, e singla vorto signifikas nur un nociono. On evitez tradukar l’idiotismi dil naturala lingui; li ne komprenesas en omna landi; pro to on mustas tradukar li en irga logikal maniero. Komprenende omna metafori intelektebla, generale (internacione) darfas tradukesar vortope; tradukante li logikale, on privacus la tradikuro del beleso dil originalo.

Mondolinguo e mondopaco

Da Erwin Cuntz

La Germana konstituco dicas en sua paragrafo 148: «En omna skoli on aspirez etikal edukeso, civitanala konvinkeso, personala e profesionala kapableso en la mento dil Germana nacioneso e koncilieso dil populi.»

Esas nule dubebla, ke l’okupado pri Ido servos al koncilieso o rikoncilieso dil populi ja en la nuna tempo. Por interkonciliar, l’unu mustas komprenar l’altru. Pro to, segun mea konvinkeso, la lerno di internaciona linguo esas la kondiciono, sen qua nulo atingesos.

Esus folatra negar, ke amaso de miskompreni desaparus, se existus komuna interkomprenigilo por diskutar l’internaciona problemi, unesme en letri del una lando al altra, pose ne nur en revui qui sempre plu multe difuzesas, ma anke en jurnali qui aparas omnadie. La publika opiniono ne restos inkluzita per la doganbarili.

La developo ne haltos. Por expresar su anke parole, la homi kunvenos, sive en libera kongresi, sive en oficiala kunsidi di experti. Fine la mondo-parlamento elektita da la populi ipsa pardiskusos la komuna aferi en la mondolinguo. Nur ta qua partoprenis internaciona kongresi savas, quanta desfacilajin la diverseso dil lingui til nun efektigis, e ke esis preske neposibla precize traktar ula temo, pro la fatiganta traduki e la manko di nemediata repliko.

Komprenende nulu intencas privacar altri de lua matrala linguo. Ica nur elimenez en ta kozi, qui koncernas plura nacioni od omna homi. La shovinisti parolachas pri l’idei qui avancigas internaciona solidareso e ridetas skeptike pri linguo artificiala; ma per to li nur facas koncesi al Angla linguo, qua dominacos en la mondo, se ne altra populi enduktos neutra linguo. Lernante Ido me pruvas esar vera patrioto; nam me kombatas la dominaco dil Angla. En ica spirital kombato ni joyigive sustenesas anke da Franci, Italiani, e c., qui suaparte ne volas, ke lia lingui sukombos al Angla.

Do lernez Ido; tu avancigos per ol la koncilieso dil populi e tu povos dicar:  «Anke me helpis atingar ta bela skopo: Mondpaco per Mondolinguo.»

640px-A_Sunday_on_La_Grande_Jatte,_Georges_Seurat,_1884

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s